Fitoplankton: kenmerken, voordelen en gebruik.
Fitoplankton vormt de basis van de mariene voedselketen en speelt een cruciale rol in het ecosysteem van het rifzeewateraquarium. Deze autotrofe micro-organismen kunnen anorganische voedingsstoffen opgelost in water omzetten in levende biomassa en vervullen zo een fundamentele rol als primaire producenten. In de afgelopen jaren is het onderzoek naar verschillende fitoplanktonsoorten geïntensiveerd, wat heeft geleid tot innovatieve toepassingen in diverse sectoren, waaronder aquaristiek en aquacultuur. In dit artikel richten we ons op het belang van fitoplankton in de aquaristiek, met bijzondere aandacht voor de unieke kenmerken van enkele geselecteerde soorten.
Tetraselmis
Tetraselmis is een familie van euryhaliene algen die zowel in zoet als zout water voorkomen. Deze alg, met zijn langwerpige cellen (10-15 micron), wordt veel gebruikt als voeding voor filteraars, tweekleppigen en zoöplankton. Tetraselmis wordt gekenmerkt door een hoge eiwitconcentratie en een uitstekend aminozuurprofiel, heeft een snelle groei en is effectief in het opnemen van voedingsstoffen, vooral nitraten, waardoor het nuttig is voor de export van voedingsstoffen en de stabilisatie van het systeem.
Het is bijzonder effectief wanneer het wordt gebruikt in combinatie met andere algensoorten.
Synechococcus
Synechococcus is een familie van planktonische cyanobacteriën die in alle zeeën en oceanen voorkomen, met ook bekende euryhaliene en zoetwater soorten.
Met zeer kleine afmetingen (1-2 micron) en een intens smaragdgroene kleur is het praktisch onbekend in de aquacultuur en andere klassieke toepassingsgebieden.
Synechococcus wordt gekenmerkt door een goede aanwezigheid van pigmenten zoals fycocyanines en fycobilines en een evenwichtige samenstelling. Het kan worden gebruikt als voedsel voor zoöplankton en filteraars die fitoplankton van zeer kleine afmetingen accepteren.
Het is de laatste jaren in de schijnwerpers gekomen vanwege zijn vermogen om actief cyanobacteriën, bacteriële aggregaten en andere ongewenste algengroei in aquaria tegen te gaan.
Het is nog niet helemaal duidelijk of het werkingsmechanisme gebaseerd is op metabolische competitie of op de productie van antagonistische allelopathische moleculen, maar de effectiviteit ervan in de strijd tegen invasieve cyanobacteriën is inmiddels bewezen.
Ook een uitstekende kandidaat voor de export van voedingsstoffen, met name fosfor, dankzij zijn vermogen om gasvormige stikstof te fixeren. Het kan fosfaat in het aquarium opnemen, zelfs bij een nitraatgehalte dicht bij nul.
Porphyridium
Porphyridium is een geslacht van microalgen met een enorm toepassingspotentieel. Deze algen staan bekend om de productie van talrijke bioactieve moleculen, waarvan sommige antimicrobiële, antivirale, ontstekingsremmende en immunostimulerende eigenschappen hebben.
Porphyridium is effectief in het opnemen van stikstofhoudende voedingsstoffen, maar produceert tegelijkertijd exopolysacchariden die een hoge effectiviteit hebben aangetoond bij het verwijderen van verschillende zware metalen.
Dankzij deze unieke kenmerken en zijn biochemische samenstelling beschouwen wij Porphyridium als een ideale kandidaat voor geavanceerde aanvullende protocollen.
Dunaliella
Dunaliella is een eencellige groene alg, bekend om zijn tolerantie voor hoge zoutconcentraties. Deze alg produceert onder stress beta-caroteen, een belangrijk carotenoïde en voorloper van vitamine A.
Dunaliella is effectief in het opnemen en metaboliseren van voedingsstoffen, vooral nitraten, en is bijzonder geschikt voor gebruik in systemen met koolstofdosering.
Zijn vermogen om carotenoïden en andere bioactieve moleculen te produceren maakt het een waardevol ingrediënt in de voeding van zoöplankton en filteraars, wat bijdraagt aan hun gezondheid en kleur.
Ook deze is bijzonder effectief wanneer gebruikt in combinatie met andere algensoorten.
Isochrysis
Isochrysis is een microalg uit de familie van de goudalgen, bekend om zijn opmerkelijke voedingscapaciteiten en veelvuldig gebruikt in de schelpdierkweek en professionele aquacultuur.
Deze kleine, bolvormige alg (ongeveer 6 micron in diameter) staat bekend om zijn hoge gehalte aan lipiden en essentiële vetzuren en is een uitstekende voeding voor filteraars, tweekleppigen en zoöplankton. Dankzij zijn vermogen om voedingsstoffen op te nemen en te metaboliseren, draagt het aanzienlijk bij aan de export van voedingsstoffen en de stabilisatie van het systeem.
Bovendien maakt zijn vermogen om zowel fotosynthese (autotrofe stofwisseling) als heterotrofe/mixotrofe voeding uit te voeren het bijzonder geschikt voor systemen waarin bacteriële proliferatie wordt gestimuleerd door koolstofdosering.
Haematococcus
Haematococcus is een zoetwater microalg, beroemd om zijn vermogen om onder stress astaxanthine te produceren, een krachtige antioxidant en carotenoïde pigment. Dit pigment beschermt de alg tegen oxidatieve stress door zonnestraling en is verantwoordelijk voor de rode kleur van veel diersoorten die het direct of indirect eten.
De grotere afmetingen van Haematococcus (ongeveer 20 micron) maken het ideaal voor de voeding van benthische organismen, filteraars en zoöplankton, waarbij antioxidanten en gunstige pigmenten worden geleverd.
Haematococcus kan zich niet voortplanten in het aquarium, maar is bijzonder rijk aan eiwitten, lipiden en essentiële vetzuren, wat het een uitstekende keuze maakt voor voedingssuppletie in zeeaquaria.
Voordelen en gebruik van fitoplankton
Systeemstabiliteit: Een regelmatige dosering van fitoplankton draagt aanzienlijk bij aan het behoud van stabiliteit in ons rifecosysteem.
De constante aanwezigheid van deze microalgen helpt de niveaus van opgeloste voedingsstoffen te verlagen, verbetert de waterkwaliteit, bestrijdt de vorming van ongewenste alg- en bacteriële biofilms, en verhoogt het aantal filteraars en hun larven.
Bij overmaat aan voedingsstoffen of metabole onevenwichtigheden in het systeem is het doseren van verschillende fitoplanktonstammen een van de eerste interventies die wij aanbevelen, in combinatie met het bacteriële protocol BEA AEQUILIBRIUM en een gerichte dosering van BEA RESOLVE.
Biologische bestrijding: Verschillende fitoplanktonsoorten hebben bewezen effectief te zijn in het tegengaan van de groei van cyanobacteriën, bacteriële aggregaten en andere ongewenste algengroei in aquaria, dankzij hun concurrentie om voedingsstoffen en de productie van antimicrobiële en antialgale verbindingen.
Ons advies bij ongewenste bacteriële of algengroei is altijd om het aantal stammen zo veel mogelijk te variëren om het effect te versterken (BEA synecho Mix, BEA Black Pro en BEA Red Pro).
Voeding voor zoöplankton en benthische organismen: Fitoplankton levert een essentiële voedselbron voor zoöplankton en benthos, die op hun beurt fundamenteel zijn voor de voeding van veel koralen, vissen en ongewervelden.
Bovendien ondersteunt fitoplankton de groei en gezondheid van benthische organismen, tweekleppigen en andere filteraars, die bijdragen aan de stabilisatie van het systeem, het verminderen van voedingsstoffen en het regelmatig leveren van levend voedsel aan het systeem.
In systemen waar de voedingsinvoer beperkt moet worden en vervuiling vermeden moet worden, raden wij altijd aan om klassieke voeders te vervangen door levend fitoplankton en zoöplankton.
Bron van bioactieve moleculen: Verschillende fitoplanktonsoorten staan bekend om het produceren van bioactieve verbindingen die gunstig zijn voor aquatische organismen.
Verschillende door fitoplankton geproduceerde moleculen vertonen immunostimulerende activiteit en bezitten antimicrobiële en antivirale eigenschappen.
Deze verbindingen versterken het immuunsysteem van mariene organismen en helpen een lage vrije bacteriële belasting in het water en een gezond microbiota in het systeem te behouden.
Meervoudig onverzadigde vetzuren, zoals EPA en DHA, zijn essentieel voor de neurologische en algemene gezondheid van mariene organismen, en enzymen geproduceerd door verschillende fitoplanktonsoorten verbeteren de spijsvertering en opname van voedingsstoffen.
Ook de aanwezigheid van antioxidanten en fotoprotectieve pigmenten is belangrijk, omdat deze bescherming bieden tegen UV-schade en bijdragen aan een levendige kleur van de dieren.
Conclusies
Een dosering van kwalitatief fitoplankton kan enorme voordelen bieden voor het systeem, vooral wanneer het regelmatig wordt toegediend en de stammen regelmatig worden afgewisseld.
De keuze van de juiste soorten, hun integratie in het voedingsregime en in de integratieroutine kan een wezenlijk verschil maken in de gezondheid en het welzijn van onze bewoners en in het algemeen in de gezondheidstoestand van het hele systeem. De integratie van fitoplankton is een praktijk die verder gaat dan alleen voeding. Het draagt actief bij aan de stabiliteit en het evenwicht van het ecosysteem en wordt tegenwoordig erkend als een fundamentele aanvulling in alle geavanceerde natuurlijke beheertechnieken die ten grondslag liggen aan de BEA-protocollen.